Tarnowski i bitwa pod Obertynem to rozprawa jednego z najwybitniejszych historyków wojskowości, Konstantego Górskiego (1826-1898), poświęcona postaci hetmana wielkiego koronnego Jana Tarnowskiego (1488-1561) i jego zwycięstwa nad hospodarem mołdawskim Piotrem Rareem (Petryłą) w bitwie pod Obertynem 22 sierpnia 1531 roku.

Autor w pierwszej części przedstawia życiorys Tarnowskiego i wydarzenia, które wpłynęły na jego umiejętności dowódcze, a w drugiej części analizuje przebieg bitwy z punktu widzenia hetmana jego analizy sytuacji i podejmowanych decyzji taktycznych.

Niniejsze wydanie zostało uzupełnione o plan bitwy pod Obertynem.

Stal damasceńska czyli bułat to rozprawa naukowa polskiego profesora metalurgii, rektora AGH Henryka Korwin-Krukowskiego (1860-1937), poruszająca techniczne zagadnienia produkcji stali damasceńskiej. Praca zawiera fachową analizę procesów technologicznych wytwarzania bułatu w kontekście produkcji głowni sztyletów i szabel wschodnich.

Autor omawia metody historyczne stosowane m.in. w dawnych Indiach oraz próby rekonstrukcji tych technik podejmowane przez badaczy w XIX i na początku XX wieku. Zestawiając dane źródłowe z wynikami praktycznych doświadczeń, analizuje kolejne etapy obróbki termicznej oraz właściwości fizyczne i chemiczne otrzymywanej stali. W pracy zamieszczono również tabelaryczne zestawienia analiz chemicznych badanych próbek oraz 13 fotografii w powiększeniu mikroskopowym.

Przywołane fragmenty podkreślają różnicę między prawdziwym bułatem a stalą dziwerowaną, wskazując na odmienność technologii ich wytwarzania. Autor szczegółowo opisuje wyjątkowe właściwości stali damasceńskiej, takie jak doskonała kowalność, sprężystość i niezwykła twardość, które przekładały się na legendarną wytrzymałość i ostrość broni.

Rozprawa ukazuje także historyczny kontekst funkcjonowania bułatu jego pochodzenie z Indii Wschodnich, rolę Damaszku jako ośrodka handlu oraz drogę, jaką technologia ta dotarła do Europy. Mimo wielowiekowej fascynacji i licznych prób rekonstrukcji, tajemnica wyjątkowych właściwości tej stali przez długi czas pozostawała nierozwiązana.

Stal damasceńska czyli bułat to wartościowe studium dla historyków techniki, metalurgów oraz wszystkich zainteresowanych dawnymi technologiami i uzbrojeniem, łączące analizę naukową z bogatym tłem historycznym.

W książce Kultura organizacyjna zarządzanie, reperkusje podjęta została analiza ewaluacji wartości wymiarów kulturowych przez pryzmat geopolityki, historii, religii, warunków bytowych, kształtujących świadomość jednostek i zbiorowości.

Bułaty autorstwa Jerzego Podoskiego (1900-1942) to artykuł opublikowany pierwotnie w czasopiśmie Broń i Barwa (1934, nr 23), poświęcony zagadnieniom technologii stali damasceńskiej oraz próbom rekonstrukcji dawnych metod jej wytwarzania.

Autor podejmuje temat w sposób rzetelny i wielostronny, łącząc analizę źródeł pisanych z własnymi doświadczeniami praktycznymi. Na podstawie dostępnych przekazów wyróżnia pięć historycznych sposobów otrzymywania bułatu: indyjski, perski, metodę ulepszania wzoru klingi, technikę skuwaną oraz nordycką. Następnie dokonuje przeglądu europejskich badań nad odtworzeniem technologii damastu, poddając krytycznej analizie prace takich badaczy jak Crivelli, Brean, Spiess, Czernow, Anosow czy Bielajew.

Wnioski autora oparte są na licznych próbach praktycznych, obejmujących m.in. procesy trawienia kling kwasami. Z przeprowadzonych eksperymentów wynika, że poszczególne odmiany bułatu różnią się przede wszystkim stopniem podatności na ciemnienie, co wpływa na widoczność charakterystycznych wzorów na powierzchni stali.

Istotnym elementem artykułu jest także uporządkowanie terminologii. Podoski wyjaśnia, że europejskie określenie damask lub damast odnosi się do stali ujawniającej wzory po wytrawieniu, jednak nazwa ta jest historycznie myląca, gdyż Damaszek był głównie ośrodkiem handlu, a nie produkcji tej stali. W tradycji polskiej utrwaliło się natomiast określenie dziwer lub dziwir, prawdopodobnie pochodzenia tureckiego.

Bułaty stanowią wartościowe studium łączące historię techniki, analizę materiałoznawczą oraz praktykę eksperymentalną, istotne zarówno dla badaczy dawnego uzbrojenia, jak i dla zainteresowanych historią metalurgii.

Pierwszy polski karabin autorstwa Jerzego Podoskiego (1900-1942) to artykuł opublikowany pierwotnie w czasopiśmie Broń i Barwa (1934, nr 2), poświęcony jednemu z najwcześniejszych przykładów polskiej broni palnej produkcji krajowej.

Tekst zawiera zarówno kontekst historyczny, jak i szczegółowy opis parametrów technicznych karabinu, obejmujący m.in. długość całkowitą i lufy, wagę, środek równowagi, kaliber, liczbę gwintów, skok skrętu czy konstrukcję łoża i przyrządów celowniczych. Uzupełnieniem analizy jest rysunek broni, pozwalający lepiej zrozumieć jej budowę.

Autor przedstawia tzw. sztuciec kozienicki jako broń skałkową, gwintowaną, wytwarzaną w latach 1790-1791 w fabryce w Kozienicach na potrzeby formujących się oddziałów strzelców. Podkreśla jego znaczenie jako pierwszego egzemplarza wojskowej broni palnej wykonanej dla wojska polskiego przez rodzimy przemysł, co czyni go cennym świadectwem rozwoju krajowej techniki zbrojeniowej u schyłku I Rzeczypospolitej.

Analiza Podoskiego zwraca uwagę na walory użytkowe karabinu jego dobrą równowagę, składność oraz solidność wykonania, świadczące o wysokim poziomie kunsztu rusznikarskiego. Porównanie do karabinu Mauser wz. 98 podkreśla funkcjonalne podobieństwa w zakresie ergonomii i wyważenia.

Pierwszy polski karabin to nie tylko studium techniczne, ale także ważny przyczynek do historii polskiego uzbrojenia oraz refleksji nad stanem przemysłu wojskowego i organizacji sił zbrojnych w ostatnich latach przed rozbiorami.